biologia i ochrona przyrody

Dziś opiszę jak z resztek jedzenia można przygotować smaczne potrawy. Nie jestem kucharką, nie wiem ile przypraw trzeba do danej potrawy, mogę opisać co i jak sama robię.
Czasem zostaja nam w lodówce niedojedzone resztki warzyw i owoców, są za małe, żeby wykorzystać je do innych potraw, ale tu spiszą sie doskonale. Jesli został kawałek pomidora, kawałek ogóka kiszonego, cebuli, resztka przecieru pomidorowego i żółego sera. moga być przyschnięte, ale nie mogą mieć sladów pleśni. możemy posmarować chleb masłem, położyć na nim resztkę pomidora, pokroić resztke ogórka, papryki, cebuli-jeśli są małe kroimy w kosteczkę by warzywa równomiernie się rozłożyły, kromkę przykrywamy żółtym serem i zapiekamy w piekarniku do rozpuszczenia się sera. Mamy gotową zapiekankę. Przed zapieczeniem można ją posolić i popieprzyć do smaku. Oczywiście resztki warzyw można dodać do zupy lub sosu, podobnie do sosu można dodać resztke sera. Takie danie możemy przygotować z dziećmi, pozwólmy im posiekać cebulkę, pomidora, paprykę i ogórka, zetrzeć żółty ser na tarce, jeśli jego ilość na to pozwala, niech sie uczą. Do zapiekanki można użyć lekko uschniętego chleba. Po jednej resztce z jednego warzywa można zrobić tylko jedną zapiekankę, ale każdy ma w domu kilkanaście takich resztek, co już nadaje się na posiłek dla całej rodziny. Ludzie, któzy jedzą mięso mogą dodać resztki wędlin i kiełbas, ale nie mogą byc przeterminowane, wykorzystajcie np. świeże resztki kielbasy, które są już za małe by wykorzystać je inaczej.
Resztki pomidorów, ogóków, cebuli możemy połączyć np. z ryżem i wypełnić nimi papryki, cukinie, patisony, bakłażany itd. przykryć serem żółtym i zapiec. Przyprawiamy danie wg. uznania. Ludzie jedzący mięso mogą pomieszać ryż z warzywamy z mięsem np. pokrojoną w kosteczke szynką i analogicznie napełnić farszem paprykę, cukinię, bakłażana, patisona, przykryć żółtym serem i zapiec, przyprawić można wg. uznania.
Jesli zostaną nam jabłka, które trochę przywiędły, do póki nie ma pleśni możemy je zjeść, ale można je pokroić w kostkę, przyprawić cukrem i cynamonem i udusić na patelni, powstanie pyszny deser do chleba lub chałki, można go jeść samego łyżeczką. Do pomocy w krojeniu jabłek i przyprawianiu możemy zaangażować dzieci.
Jeśli zostanie zeschnięta chałka lub inne słodkie bułki, potrzebujemy trochę mleka, jajko i dżem. Z bułki robimy grzanki, kroimy ją, obtaczamy w mleku i jajku, dziecko może rozrobić jajko i smażymy na patelni do zarumienienia. Grzankę możemy jeść samą, z dżemem lub miodem. Mleko i jajko musza być świeże. 
Gdy zostanie pół pomidora, pół surowego ogórka, parę listków sałaty, połówka cebuli, resztka papryki, resztka oliwy lub oleju kuchennego, cząstka marchwi, można marchewkę zetrzeć na tarce o dużych oczkach, liście sałaty podrzeć na kawalki, resztę warzyw pokroić, można w plasterki lub półplasterki, całość pomieszać, polać oliwą lub olejem i sałatkę można jeść jako jarzyne do obiadu, można zajadać nią kanapki chleba z masłem lub twarożkiem, ludzie jedzący mięso mogą na kanapki polożyć szynke, kiełbase lub wędlinę. Oliwę mozna zastąpić śmietana lub jogurtem naturalnym-co kto lubi i przyprawić wg uznania.
Oczywiście z resztek świeżych pomidorów, ogórków sałaty, cebuli, papryki można przygotować zwykłe kanapki.
Przyklapnięte gruszki, ale nie tchnięte pleśnią można zapieć po wydrążeniu środków, podać z miodem, bitą śmietana, można zrobić samemu ze zwykłej 36% śmietany i gałką lodów waniliowych. Danie można posłodzić wg uznania.

Wiele razy pisałam o czuciu i sposobach porozumiewania się roślin, teraz w kwiaciarniach i sklepach ogrodniczych są skazane na uschnięcie, to niewinne ofiary wirusa, ale możemy im pomóc. Pomóżmy kwiaciarzom, którzy proszą o wykupywanie ich bukietów, pomózmy sklepom ogrodniczym sprzedającym nasiona, siewki i kwiaty doniczkowe. Pomózmy pracownikom zarobić na chleb dla dzieci. Kupujmy roślinki, one nam się odwdzięczą, wielu z nas zostało uwięzionych w mieszkaniach, wielu z nas nie chodzi do pracy ani szkoły. Człowiek potrzebuje roślin. Bukiety kwiatów dadzą nam radość, a rośliny doniczkowe też radośc i tlen, opieka nad nimi pomoże spędzić czas. Jeśli nie możemy wyjść do parku ani lasu zróbmy ogród na balkonie, pamiętając o jego położeniu i potrzebach roślin-inne będą od północy, inne od południa, inne od wschodu, jedne ludziawilgoc, inne suche środowisko, jedne lubia cień, drugie słońce. Zróbmy sobie doniczkowy ogród, mieszkańcy wsi są w luksusowej sytuacji. Dużepodwórka, mało ludzi, można idąc kilka kilometrów nie spotkać nikogo, duże działki to duże miejsce na ogród, można posadzić różne kwiaty, byliny,krzewy i drzewa, przekopanie ziemi, posadzenie roślinek, plewienie, podlewanie pozwoli zachowac figurę przez czas kwarantanny.

Można posadzić warzywa i owoce, swoje, ekologiczne, sezonowe i na przetwory, gdyby kwarantanna miała potrwać dłużej zostaną dżemy, powidła, kiszonki, długo przechowalne warzywa jak dynie, kapusta, buraki, marchew, dynie, pietruszka, selery, pory i owoce jak jabłka,dla potrzeb jednej rodziny wystarczy niewielka ilość grządek. Na balkonie można uprawiać doniczkowe pomidory,papryki, truskawki, zioła przyprawowe, dużo ziół jest w supermarketach, trzeba im zapewnić odpowiednie warunki. Rośliny jadalne w doniczkach też trzeba podlewać i nawozić. Warto zaopatrzyć się w zapas odpowiednich nawozów przy zakupie, by zminimalizować liczbę wizyt w sklepach ogrodniczych. Uprawy na podwórkach mogą mieć własciciele domków jednorodzinnych w miastach. Zamiast męczyc sieprzy telewizji i komputerze (biblioteki są zamknięte) lepiej patrzec jak sadzonki rosną, rozwijają się, kwitną, owocują, zmieniają kolor liści jesienią. Zwiędnięte rośliny jednoroczne można przerobić na kompost na następny rok. Rosliny to piekno, jedzenie, radość z opieki nad nimi, tlen, zajęcie, wymagaja dużo pracy – przycinania, plewienia, zbierania owoców, robienia przettworów, zabiezpieczania na zimę, ale teraz wielu z nas nie ma nic innego do roboty. Z owoców można robić ciasta, drożdżówki i desery. Na przełomie lat 80 i 90 ludzie piekli chleb i drożdżówki. Kupujmy sadzonki od lokalnych sprzedawców. Oni potrzebują pieniędzy jak każdy. My zachowamy forme i będziemy mieć co jeść, nawet jeśli kwarantanna potrwa dłużej.

Ze względu na duże rozmiary i gęsty pokrój łatwo je plewic i trudno zarastają, plewimy je kiedy wschodzą, potem mają pojedyncze chwasty

Lilie lubia towarzystwo innych roślin, jednorocznych, bylin,drzew i krzewów, pulchne, przepuszczalne, próchnicze gleby, wrażliwe na nadmiar wody, sadzimy w zagonach, sadzimy na głębokości 2,5-3 cebul, czyli 10-15 cm, sadzimy już w marcu,ale najlepiej od polowy kwietnia do połowy maja, drugi raz od września do 20 października, ściółkujemy je torfem ogrodniczym lub kora sosnwą, regularnie podlewamy i nawozimy, przez zime cebule azjatyckich lilii trzymamy w 2 st. w doniczce o głębokości 40 cm sadzimy lilie na kilkunastu cm głębokości, glebe ogrodniczą mieszamy z gliną, podlewamy, nawozimy, rozmnażamy przez cebulki powietrzne, przybyszowe, nasiona i łuski, cebulki oddzielamy od wykopanej macierzystej, główna roslinę wkopujemy do ziemi, cebulki powietrzne zbieramy pod koniec lata, trzymamy je w doniczkach z wilgottnym piaszczysto gliniastym podlożem, łuski zbieramy na przelomie lata i jesieni, trzymamy je w perlicie z torfem i piaskiemw 21 st. w kuwecie, po 2 miesiącach zanosimy je w chłodne miejsce,lilie kwitna od wiosny do jesieni

Liliowce mogą rosną w jednym miejscu 20-30 lat, lubia slońce lub lekki półcień, umiarkowanie wilgotną, żyzną, głeboko uprawianą glebę, odporne na okresowe zalewanie, suszę, mróz, choroby, wiosna lub jesienia dzielimy karpy, po 2 latach tworzą przyrosty

Kosaćce są kłączowe i cebulowe.lubią słońce, żyzną, przepuszczalną, lekko wilgotną glebę, ścinamy po przekwitnięciu kwiaty, co 3-4 lata przekopujemy, wykopujemy w drugiej połowie sierpnia, w miejscu przewężenia dzielimy ostrym nożem na części o długości 5 cm, muszą mieć 2-3 pąki i liście, liście ścinamy do 10-15 cm, kopiemy dołek, sypiemy w nim kopczyk,korzenie rozkladamy równomiernie na kopczyku, przykrywany ziemią, wsadzamy po kilka co 30 cm, kwitną od maja do lipca, trzeba je plewić, wczesne gatunki kwitną od marca do lata

Maki kwitna latem, lekarski i polny są jednoroczne, wschodni wieloletni, dwuletnie to syberyjski i alpejski, lubią żyzne, przepuszczalne i wilgotne gleby, słońce, nasiona wysiewamy wiosną do gruntu lub sadzimy sadzonki na przełomie marca i kwietnia, kwitną w czerwcu i lipcu, w połowie sierpnia dojrzewaja makówki

Chabry lubią gleby ubogie w wapń,kwitną przez całe lato, są jednoroczne i byliny, lubią słońce, większośc mrozoodporna, wrażliwsze trzeba okrywać na zime igliwiem, lubia piaszczystą, lekką, zyzną, przepuszczalną, suchą glebę, białawy lubi wapń w glebie,reszta nie, nasiona wiosną od lutego do czerwca wysiewamy w gruncie lub sadzimy sadzonki, nasiona wielkogłówkowego sadzimy do skrzynki w październiku lub listopadzie i wystawiamy na zewnątrz, po przemrożeniu trzymamy w jasnym pokoju w 15 st.

Rudbekie lubią lekką, dobrze przepuszczalna i żyzną glebę, znosza suszę i upały, nie lubią nadmiaru wody, lubią umiarkowanie podlewanie, lubią slońce, nawozimy kilka razy w roku, jak marnieją przesadzamy w inne miejsce, na rabaty wysiewamy na przelomie kwietnia i maja, gotowe rozsady co 30 cm sadzimy w drugiej połowie maja, nie lubia przenoszenia i przesadzania, kwitnie od lipca do późnej jesieni

Astry potrzebuja słońca i wilgoci, ale nie zbyt dużego mokra, astry wieloletnie co 2-3 lata w kwietniu lub maju wykopujemy, dzielimy kłącze i przesadzamy w inne miejsce, na zime przykrywamy je gałązkami iglaków

Jaskry, czyli jaskier azjatycki na balkonie lubią jasne, chłodne stanowisko w temp. 12-15, lubi wilgotne gleby, nie lubi suszy, gleba musi być stakle wilgotna, ale nie przelana, w gruncie lubi wilgotne, żyzne gleby, słoneczne stanowiska, sadzimy na głębokości 10 cm w rozstawie 15x15 cm,najlepije w ażurowej siatcem kwitnie od lutego do maja, zakwitna po pierwszym deszczu

Niezapominajki kwitna od maja do czerwca, podlewamy je regularnie, w słabszych glebach nawozimy, można rozsadzać kępki, błotne lubią ciężką i wilgotna glebę, lubią cień pod drzewami i krzewami, nasiona wysiewamy od maja do czerwca, nie lubią suszy

Piwonie nie lubią przesadzania, lubią żyzną,przepuszczalną, głeboko uprawioną, lekko wilgotną, ściółkowaną korą ogrodową glebę o pH 5-6, cieplo i słońce, potrzebują chłodu zimą by zawiązać pąki kwiatowe, na zimę glebę ściółkujemy, kwitną w 3 roku po posadzeniu, jak sadzimy piwonie glebe mieszamy z obornikiem lub komposttem,nad pąkami z karp musi być 3-5 cm gleby, potem nawozimy,kiedy marnieją na przelomie sierpnia i września wykopujemy karpy, czyścimy je, dzielimy na części z 3 pączkami, nasiona zbieramy w sierpniu i wrześniu, przechowujemy w piasku w 1-5 st. wiosną sadzimy w rozsadniku

Orliki lubią słońce lub lekki cień, zyzne, próchnicze,umiarkowanie przepuszczalne podłoże, obojętne, sadzimy wiosną lub jesienią w rozstawie 40-40 cm, mkarłowate odmiany co 20-25 cm2, trzeba je plewić i nawadniać, nawozimy kompostem lub oborniekiem,rozmnażanie przez nasiona robimy od marca do lipca (później można do gruntu), wschodzą po 6-7 tygodniach, kwitnie w czerwcu

Frezje kwitna w lipcu i sierpniu, lubia słońce, żyzne, lekkie,przepuszczalne, piaszczysto-gliniaste gleby, obojętne lub lekko kwaśne, podlewamy przez cały sezon, od pojawienia się listków do kwitnienia nawozimy wieloskładnikowym nawozem mineralnym, bulwy wykopujemy w październiku, oczyszczamy, przechowujemy w ciemnym miejscu w 15-17 st. do wiosny, pottrzebuja podpórek, wrażliwe są na susze, zimno,przymrozki, sadzimy je wiosną na przelomie kwietnia i maja na głębokości 8 cm co 10-15 cm

Dalie kwitnaod lata do przymrozków, lubią słońce, gleby zyzne, próchnicze, umiarkowanie wilgotne, przepuszczalne,ciężkie ziemie rozcieńczamy piaskiem,glebe kompostujemy przed posadzeniem, sadzimy karpy co 20-30 cm od końca kwienia do końca maja,przykrywamy agrowłókniną, wysokie odmiany co 70-80 cm, karpa musi być przykryta 5 cm gleby, gdy dzielimy karpy zadzimy po 3 nowe karpki, można w marcu zzasadzic w skrzynce, wtedy trzymamy karpę 3 godziny w letniej wodzie,by przyspieszyć kiełkowanie, regularnie podlewamy, nawozimy do polowy sierpnia mineralnymi nawozami, jesienia ziemie kompostujemy, jesienia karpy wykopujemy, suszymy w cieple, potem przechowujemy w ażurowych skrzynkach, przysypane ttorfem,wiórkami lub piaskiem w piwnicy w 4-10 st.

Cynie jednoroczne lubią żyzną, próchniczą, wilgotną, ciepłą glebę zasobna w składniki odżywcze, lekko zasadową lub obojętną, lubią słońce, ciepło, nie znoszą zimnego wiatru, suszy, chłodu, trzeba je podlewać, w ogrodzie sprawdzą się niskie odmiany, siejemy z nasion do skrzynek w temp. 18-20 st. w marcu, siewki pikujemy, po 20 maja wysadzamy do gruntu, rozstaw dla niskich 15-25 cm,dla wysokich na kwiaty cięte 25-35 cm, kwitną od czerwca do przymrozków

Płomyki (floksy) lubią słońce i półcień, wilgotne podłoże, żyzne, lekkozasadowe, przepuszczalne gleby, rozmnażamy je wiosna lub jesienią przez sadzonki korzeniowe lub pędowe, sadzimy je we wrześniu-październiku, kwitną od końca wiosny do końca lata, sadzimy je co 40-60 cm od siebie, gleba ma być przekopana, żyzna, skompostowana, podlewamy raz w tygodniu w czasie suszy 2, oderwane części z korzeniami umieszczamy w inspekcie, oderwane łodygi w wodzie z ukorzeniaczem, ukorzenione wsadzamy do ziemi, nawozimy uniwerslanym nawozem przed kwitnieniem i w czasie, nasiona zbieramy z przekwtiniętych kwiatów

Łubin ogrodowy lubi słońce, kwitnie w czerwcu i lipcu, lubi próchniczą, głęboko uprawioną, lekko kwaśnalub obojętną, średnio wilgotną glebę, lubi słońce, do 6 lat jest w jednym miejscu, na początku maja wysiewamy z nasion w rozstepie 20-30 cm po kilka do rozsadnika lub od razu do gruntu w połowie maja,

Kosmosy jednoroczne, kwitna od lipca do przymrozków, są delikatne, potrzebują podparcia, stanowiska osloniętego, najlepiej pod płotem lub ścianą, słońca, lubia lekką,.przepuszczalna glebę, dojrzewaja w 6 tygodni od wysiania, w kwientiu i maju wysiewamy do inspektu, gdy wzrosną na 10 cm, rozdzielamy co 20-30 cm

Malwy sadzimy jak najdalej by nie zasłaniały mniejszych roślin, nie lubia piasku i zbitej gliny, lubią żyzne,przepuszczalne, próchnicze gleby o pH 6-7, przed posadzeniem glebę głęboko kompostujemy,m lubia słoneczne stanowisko, zaciszne i osłonięte od wiatru, podlewamy w pierwszym roku bardziej, ziemia nie może być mokra ani zbyt sucha, nawozimy 1-2 razy w sezonie nawozem mineralnym, potrzebuja palików do podparcia

Mieczyki lubia ciepłe, sloneczne,osłonięte od wiatru stanowisko, potrzebują palików, które je podpierają, lubia żyznne, próchnicze,obojętne,przepuszczalne gleby o pH 6,5-7, nawozimy nawozem wieloskładnikowym, podlewamy, nie lubią soli i suchej gleby, sadzimy w 2 roku po oborniku od połowy kwietnia do połowy maja na głębokości 6-10 cm, nie zraszamy liści i łodygi,tylko ziemię, na zimę wykopujemy bulwy, suszymy w 22-24 st. przez kilka dni, usuwamy resztki roslin, oddzielamy bulwki przybyszowe, zasypujemy je torfem i przechowujemy w 5-8 st.

Jesień kojarzy nam się ze spoczynkiem roslin, opadaniem liści, dojrzewaniem owoców, ale są rosliny kwitnące jesienią. Są to astry, aksamitka rozpierzchła, chryzantemy, dalie, wrzosy, także wiele chwastów kwitnie jeszcze w październiku.
Wrzos został opisany w dziale rośliny obrzędowe, są dostępne ozdobne gatunki wrzosów do uprawy w doniczkach i posadzenia w ogródku. Mają różne kolory kwiateczków, zdarzają się też odmiany z zanikiem chlorofilu w liściach, mające liście żółte.
Dziki kuzyn ogrodowych astrów aster gawędka został opisany w dziale zioła i chwasty polne. Inne gatunki astrów są podobnej budowy, gatunki uprawne mają piekne, duże, kolorowe koszyczki.
Aksamitka rozpierzchła Tageles patula ma silnie rozgałęzioną łodygę, pierzastosieczne, ząbkowane liście, kwiate zebrane w koszyczki, brzeżne są języczkowate, maja purpurowe plamy, środkowe sa rurkowate. Owoce to niełupki. Podobnie zbudowane są inne gatunki aksamitek, różnią się kolarami kwiatów, ich kwiaty sa jadalne dla ludzi. Wytwarza olejki eteryczne ograniczające rozwój chwastów i odstraszający zapachem szkodniki, dlatego sadzi się je przy uprawach, warto mieć aksamitki w ogródku i na działce.
Chryzantema została opisana w dziale Rosliny obrzędowe, jest wiele ogrodowych odmian o barwnych, dużych kwiatach.
Dalia Dahlia sp. ma pirzastodzielne liście, jajowate, ząbkowane listki, koniec blaszki liściowej jest zaostrzony, listki mają bardzo krótkie ogonki, nasada liścia też jest zaostrzona, koszyczki mają liczne, różnobarwne brzeżne kwiaty języczkowate i środkowe rurkowate. Koszyczki różnią się barwami, wielkością, kształtem kwiatów brzeżnych. Uprawiane sa głównie 2 gatunki:
Dalia ogrodowa Dahlia hybr ma pierzastodzielne liście z jajowatych, ząbkowanych listków, koszyczki wyrastają w kątach liści na długich odgałęzieniach pędu. Liczne, brzeżne kwiaty jezyczkowate.
Dalia szkarłatna Dahlia coccinea ma brzeżne kwiaty języczkowate o jajowatym kształcie, jest ich kilka, otaczają środek z kwiatów rurkowatych. Liście pierzastodzielne, listki wrzecionowate, ogonkowe.
Jeżówki u nas są:
Jeżówka purpurowa Echinacea purpurea ma lancetowate, siedzące liście, dolne ząbkowane, górne calobrzegie, dolne ząbkowane, duże, brzeżne, języczkowate, fioletowe kwiaty, środkowe, rurkowate są pomarańczowe, są odmiany w innych kolorach. Roslina lecznicza, działa przeciwwirusowo, pomaga przy grypie, przeziębieniu, przede wszytskim roslina ozdobna.
Jeżówka wąskolistna Echinacea angustifolia prosta, wzniesiona, góą rozgaęłziona lodyga, lancetowate, siedzące liście, długie, cienkie, brzeżne, jasnoróżowe kwiaty brzeżne, środkowe, rurkowate, ciemnopomarańczowe, owoce to czterokanciaste nielupki z puchem kielichowym.
Jeżówka blada Echinacea pallida ma grubą łodygę, lancetowate liście, kwiaty zebrane w koszyczki, brzeżne, języczkowate są różowe, długie, cienkie, leżą daleko od siebie, środkowe sa czerwone.
Pelargonie Pelargonium sp mają wiele odmian. Liście mają dloniastodzielne, pięciopłatkowe kwiaty o 2 płatkach większych zebrane są w baldachy, owoce to rozłupnie. Uprawne pelargonie dzialimy na:
-pelargonie bluszczolistnie maja płożące łodygi, mięsiste liście, pełne, różowe, liliowe, purpurowe, fioletowe, pełne kwiaty.
-pelargonie pasiaste maja pedy wzniesione, liście nerkowate, długoogonkowe, o falistych brzegach, mają na wierzchu barwne wzory, różowe, białe, czerwone, fioletowe kwiaty zebrane są w baldachy.
-pelargonie wielkokwiatowe, pędy wzniesione, liście duże, owlosione na brzegach, piłkowane, dloniastodzielne na 5 odcinków, duże kwiaty zebrane są baldachy, 2 górne płatki sa szersze i dluższe od reszty, płatki mają kontrastujęce plamy. kolory biały, różowy, liliowy, fioletowy.
-pelargonie pachnące liście owłosione, dłoniastodzielne, głęboko powcinane, odcinki podługowate, ząbkowane, kwiaty jasne, płatki mają ciemne żyłki, 2 górne płatki są szersze i dłuższe od reszty.
Kocanki Helichrysum sp. uprawiane sa:
kocanki włochate Helichrysum petiolare owłosione pędy, ulistnienie skrętoległe, pojedyncze, okrągłe, krótkoogonkowe liście, są filcowato owlosione, kwiaty zebrane w koszyczki są niepozorne.
kocanki włoskie Helichrysum italicum tworzą kepki, liście są szarawe, szydlaste, długie, skrętoległe, kwiaty są żółte, zebrane w koszyczki, jest kilka kwiatów brzeżnych, długich, języczkowatych i wiele środkowych, rurkowatych.
kocanki wspaniałe wspaniałe Helichrysum splendidum liście pomięte, omszone, szarawe, są wrzecionowate, żółte kwiaty zebrane w koszyczki, są głównie kwiaty rurkowate, brzeżne języczkowate są krótkie i otaczają środek. 
Wiele polnych kwiatów kwitnie do października np. aster gawędka, oman łakowy, sierpiki, tobołki, pszonak, bylica, psianka czarna, żółtlica, pięciornik, przetacznik, rdest, dymnica, powój, szczawiki, poziewniki, niecierpki, bodziszki, komosa, opisałam je w dziale zioła i chwasty polne.

Nagonasienne maja kwiaty w postaci strobili zebranych w strobilostany czyli szyszki. Sagowce  Cycadinae to rosliny drzewiaste podobne do palm rosną w krajach podzwrotnikowych i wzrotnikowych i są dwupienne, kwiaty męskie zebrane są w szyszki zbudowane z wielu łuskowatych lub tarczowatych pręcików ułozonych skrętoległe na osi kwiatowej, każdy ma płonny odcinek szczytowy, a w dole ułożone w grupy woreczki pyłkowe, mikrosporangia, kwiaty żeńskie są zróżnicowane u Cycas revoluta maja postać pióropusza z bezzieleniowych, górą pierzastych owocolistków z zalążkami u dołu, inne sagowce mają uproszczone części płonne z 2 zalążkami, tu szyszkowate kwiaty żeńskie sa podobne do męskich, zalążek ma osłonkę (integoment), okienko (mikropyle) prowadzące do komóry pyłkowej położonej między osłonką i ośrodkiem, ma ona kształt odwróconego lejka. W śrdoku są rozpuszczoen komórki ośrodka, po podziale makrospora dzieli się w bielmo pierwotne, a przy okienku powstają rodnie, sa one we wgłebieniu prabielma, zwanym komorą rodniową, ośrodek oddziela ją od pylkowej, w rodni są 2 komórki szyjki, komórka brzuszna i jajowa, po zapyleniu przez wiatr znajdująca się na zewnątrzkropla cieczy wysycha i wciąga pyłek, ktory wnika do komory pyłkowej, wtedy jej wejście się zamyka, a osłonka pomiędzy nią, a rodniową rozpuszcza się. Ziarno pylku makomórkę przedroślową i komórkę, ktora dzieli się na komórkę łagiewkową (wegetatywną) i generatywną, łagiewkowa wytwarza łagiewkę pyłkową, która wnika do komory rodniowej. Komórka generatywna dzieli sie na ścienną (trzonową) i generatywną właściwą, która dzieli się na dwie plemnikowe, są duże i orzęsione, są to spermatozoidy, są duże, płyną do roni, jedna traci rzęski i łączy się z komórką jajową, pomiędzy zapłodnieniem i zapyleniem mija kilka miesięcy, powstaje zygota. Ona dzieli się w prazarodek, którego najniżej polożone komórki dadzą zarodek właściwy, reszta utworzy wieszadełko (suspensor), który wciśnie zarodek w prabielmo, zarodek tworzy 2 liścienie, ktorymi pobiera substancje odżywcze z bielma, pomiędzy nimi jest pączek i zaczątek korzenia, skierowany w stronę okienka. Osłonka rozrasta sie tworząc lupinę nasienną, jej zewnętrzna część mięśnieje, wnętrze twardnieje, cąlośc przypomina pestkowiec, po okresie spoczynku nasiona kiełkują.
Miłorzębowe Gingkonae jedyny przedstawicel to miłorząb dwuklapowy Gingko biloba ma wachlarzowate, ścięte na szczycie liście, kwiatostany męskie to kotki,mają wiele pręcików każdy ma po 2 woreczki pyłkowe, wyrastają wkątach liści na skróconych pędach, kwiaty żeńskie są podobne, mają długą szypułkę, 2 zredukowane owocolistki pod zalążkami tworzą pierścieniowate wybrzuszenie, każdy zalążek ma na szczycie komorę pylkową, 2-3 rodnie, zapyla wiatr, ziarna pylku mają komórkę wegetatywną, która kielkuje w łagiewkę, powstają 2 spermatozoidy ze spiralą rzęsek. Zaplodnienie jest kilka mięsiecy po zapyleniu, łagiewka odżywia gametofit, rozwija sie jeden zalążek, drugi zanika, zewnętrzna część oslonek mięśnieje, wewnętrzna twardnieje.
iglaste Coniferae to rozgałęzione drzewa lub krzewy z iglastymi liśćmi, kwiaty są  szyszkowate, rozdzielnopłciowe, zebrane w kwiatostany, mają często łuskowatą okrywę, kwiaty męskie mają łuskowate lub tarczowate pręciki ułożone jak liście asymilujące, na spodniej stronie jest 2-20 woreczków pyłkowych, pyłek ma 2 wybrzuszenia z powietrzem powstałe wskutek wybrzuszenia egzyny, kwiaty żeńskie zebrane są w szyszki, szyszka ma oś i osadzone na niej twarde łuski nasienne, pod nimi cienkie łuski wspierające, zalężki leżą na łuskach nasiennych,okienkami są wzrócone w stronę osi, łuska nasienna to kwiat, wspierająca to podsadka, z której ona wyrasta. Zalążek ma 2 do kilkudziesięciu rodni, otaczago jedna oslonka, rodnia ma strone brzuszna, kilkukomórkową szyjkę, komorke jajową i może być komórka kanałowa brzuszna, nie ma komory pyłkowej, lub jest zredukowana, podczas pylenia okienko wydziela ciecz,która przykleja ziarna pyłku, wysycha, wciąga pyłek, komórka wegetatywna kiełkuje w łagiewkę pyłkową, która dociera do rodni i przenosi tam komórki plemnikowe, tylko jedna z nich zapładnia komórkę jajową,druga zanika, od zapylenia do zapłodnienia uplywa pewien czas, w którym powstaje bielmo pierwotne, po zaplodnieniu pozwstaje zygota, która dzieli się w prazarodek, u sosny Pinus silvestris po podziałach w stronę środka powstaje 16 komórek ułozonych w 4 rzędach, 4 najbliżej środka dzielą się w zarodki, przedostatni rząd zmienia się w wieszadelko (suspensor), najsilniejszy zarodek przeżywa, wieszadełko rośnie i wpycha go w prabielmo. sosna ma 2 rodnie, ale zarodek przeżywa jeden, ma on kilka liścieni z pączkiem pośrodku, pod nim ma hipokotyl, czyli lodyżkę, ma korzonek, nasiona sosny dojrzewają w 3 roku po zapyleniu.
Gniotowe Gnetinae mają już włókna drzewne i naczynia w drewnie, naprzeciwległy układ liści z pierzastym unerwieniem u gniotu Gnetum sp., gniotowe mają okrywy kwiatowe i są owadopylne, są tu 3 rodzaje przęśl Ephedra sp., welwiczja Welwitschia sp. i gniot Gnetum sp. Przęsl to krzewy mające naprzeciwległe liście zredukowane do łusek, rosliny dwupienne, kwiaty są pojedyncze lub zebrane w kwiatostany, w obu przypadkach są na koncach pędów. Przęśl zgięta Ephedra campylopoda są obuplciowe, męskie kwiaty wyrastają w kątach luskowatych podsadek, każdy ma dwulistkową okrywę kwiatową, pręciki zrosnięte są w synandrium, na szczycie mają 2-8 pylników, każdy ma po 2 woreczki pyłkowe,kwiaty żeńskie rosną pojedynczo lub po 2-3 na szczytach skróconych pędów, kwiat żeński ma kilka przykwiatków, zalążek ma mięsistą pokrywę, intergument jest przedluzony w rurkę wyrastającą poza okrywę, jest to aparat slużący do łapania pyłku, to jest pierwotny słupek bez szyjki, którą zastępuje rurka. w zalązku jest komora pylkowa sięgająca bielma pierwotnego, w którymm są długoszyjkowe rodnie, mają po jednej komórce brzusznej, jedno jądro plemnikowe łączy się z komórką jajową, drugie z brzuszną. Nasiona otaczają zmięśniałe i barwne przykwiatki lub suche i zmienione w aparat lotny.
Welwiczja ma 1 gatunek welwiczje przedziwną Welwitschia mirabilis, która rośnie w południowo-zachodniej Afryce, ma burakowaty pień,ktorego górna część wyrasta ponad ziemię, z jego brzegów wyrastają 2 duże,stale przyrastające na długość liście, maja merystem wierzchołkowy, kwiaty są jednopłciowe, zebrane w szyszkowate kwiatostany, szyszki są zbudowane z 4 rzędów przysadek i zebrane są w wiechy, kwiat męski ma u podstawy 2 pary listków, najniższa ma 2 wolne listki, są to podkwiatki, wyższe są duże zrośnięte brzegami, niczym okwiat, ostatnia para tworzy okółek osłaniający 6 pręcików, ich główki maja po 3 woreczki pylkowe, synangium ma 3 mikrosporangia, w środku jest płonny zalążek, którego oslonka rozrasta sie w kierunku okienka w rurkę zakończoną talerzykowatym tworem, wydziela ona słodki sok dla owadów. Kwiat żeński ma oslonkę rozrosniętą w rurkę i płaską, szeroka okrywę zbudowaną z 2 zrośniętych listków, otacza ona cały zalążek, w dojrzałych nasionach zmienia się w aparat lotny. W czasie rozwoju woreczka zalążkowego, w jego górnej częsci powstają wolne jądra,oddzielające sie blonami, ale nie tworzące rodni, są tylko dwujądrowe komórki płodne, będące żeńskimi gametami, niżej są komórki płonne i wielojądrowe, płodne komórki tworzą wyrostki rosnące ku łagiewkom pyłkowym, zapładnia tylko jendo jądro, takie wzrastanie ku sobie gamet jest u niektórych okrytonasiennych. Roslina dwupienna
Gniot Gnetum sp. ma 40 gatunków, pnączy, drzew i krzewów, ma duże, płaskie, pierzasto unerwione liście podobne do liści okrytonasiennych, złozone kwiatostany wyrastają szczytowo lub z kątów liści, pojedynczy kwiatostan to klos z okółkowo ułozonymi kwiatami, każdy okółek wyrasta w pachwinie pierścieniowatego kołnierzyka powstałego z 2 zrosniętych listków,kwiaty sa jendopłciowe, dwupienne, męskie mają częśto żeńskie kwiaty wydzielająće z rurek mikropylarnych słodką ciecz, przyjmują rolę miodników, liczne kwiaty męskie tworząkilka skrętów spirali w okółku, żeńskie zajmują 1 skręt. Kwiat męski ma 1-2 zrośnięte ze sobą pręciki i okrywę z 2 zrosniętych ze sobą listków, prosty okwiat, u nasady otacza go wieniec wielokomórkowych włosków, żeński ma tylko jeden zalążek z osłonką wyciągniętą w miejscu okienka w długą rurkę, ma jeszcze dwie okrywy, w dojrzałych nasionach zewnętrzna czerwienieje i mięśnieje, u nasady kwiatu jest wieniec wielokomórkowych włosków, podczas rozwoju woreczka zalążkowego nie tworzy się tkanka przedrośla ani rodnie, tylko jest wiele komórek zatopionych w cytoplazmie, te w górnej części woreczka pełnia role jąder jajowych, w dolnej stanowią materiał zapasowy dla zarodka, jest to najwieksza redukcja gametofitu żeńskiego u nagonasiennych, w wyniku zapłodnienia powstaje wiele zarodków, a rozwija się tylko jeden.