biologia i ochrona przyrody

Czytałam starsze wpisy i na nowo przypomniałam sobie blog Babci5  Ekologia.pl, znalazłam tam dyskusję o tym czy pies jest najlepszym przyjacielem człowieka. żeby odpowiedzieć na to pytanie trzeba przedstawić cechy prawdziwego przyjaciela: Przyjaciel nigdy nie zawiedzie, przyjaciel nigdy nie wyśmieje, przyjaciel akceptuje nas takimi jakimi jesteśmy, przyjaciel nie próbuje nas zmieniać, przyjaciel cieszy się z naszych sukcesów, przyjaciel nie zazdrości, nie zdradzi, zawsze pomoże. Otóż pies te wszystkie cechy wykazuje.
Przyjaciel nigdy nie zawiedzie, pies nie zawodzi, czeka na pana, nie okazuje zdenerwowania nawet gdy pan sie spóźnia lub nie ma siły sie pobawić ani wyjść na spacer, pies czeka cierpliwie, cieszy się z samej obecności człowieka.
Przyjaciel nie wyśmieje, psu nie przeszkadza nasz styl ubierania sie, zdanie, wygląd, poglądy, drobne defekty, lapsusy ani nic innego.
Przyjaciel akceptuje nas takimi jakimi jesteśmy i nie próbuje nas zmieniać-jak wyżej, pies nas kocha takimi jakimi jesteśmy z naszymi wadami i zaletami, kocha nas bez względu na stan zdrowia, wygląd, status majątkowy, metraż mieszkania, zainteresowania, poglądy społeczne, polityczne, ulubione formy spędzania czasu i inne. pies oczekuje naszej uwagi i miłości, bez tego trudno o przyjaźń.
Przyjaciel cieszy się z naszych sukcesów, smuci z naszych porażek, pies jest szczęśliwy kiedy my jesteśmy szczęśliwy, smutny gdy my sie smucimy. Gdy się cieszymi pies skacze z radości, jakby tańczył obok, gdy się smucimy siada smutny, trąca łebkiem, przytula się, przytulenie to skuteczna forma pocieszenia.
Przyjaciel nie zazdrości, pies jest zazdrosny o innego psa, kota, chomika, ale nie o człowieka, zazdrośc o inne zwierzę jest znakiem, że psu na nas zależy, gdyby tak nie byłbo nie obchodziłoby go to z kim człowiek się bawi.
Przyjaciel nie zdradzi, pies zawsze jest wierny, pies zostaje z człowiekiem nawet gdy człowiek traci wszystko, pies nie zostanie w luksusowym domu z obcymi ludźmi, ale ucieknie by z człowiekiem dzielić jego niedolę i biedę, czyż nie tak postępuje prawdziwy przyjaciel? Gdzie czlowiek idzie tam i jego pies. Po tsunami w Japonii pies został tam gdzie zginęli jego właściciele czy raczej rodzina, tak w rodzinie żałoba jest najsilniejsza.
Przyjaciel zawsze pomoże w miarę swoich możliwości, pies ogrzej swym ciałem gdy cżłowiekowi zimno, suka Roselle wyprowadziła niewidomego pana z 78 piętra Zachodniej Wieży i zaprowadziła go poza zasięg pyłu, była skuteczna i zdecydowana, tam gdzie ludzie w panice skakali z okien-to jest przyjaciel co życie ratuje! Nawet zwykły kundelek potrafi w ekstremalnej sytuacji zachować się jak bohater, pies potrafił przez cała noc ogrzewać 3-letnią dziewczynkę, ratując ją przed zamarznięciem, mógł wrócić do domu sam, schronić się w budzie lub budynkach, ale został by ocalić dziecku życie.
Przyjaciel pocieszy, pies pociesza jak może przytula się, trąca nosem, patrzy ze zrozumieniem, rozwesela, poprawia humor swoim zachowaniem.
Pies jest od nas zależny, obecne rasy nie pradziłby sobie w naturze, maja niewiele wspólnego ze swymi przodkami, dlatego by żyć potrzebują naszej pomocy, same nie przetrwają na wolności, dlatego musmi zapewnić im godny byt, jedzenie, ciepły kąt, picie, opieke medyczną-chorują tak jak my i tak jak my bez leków mogą umrzeć, wygodne miejsce do spania.
Także koty wyczuwają nasze emocje, bawią się z nami, tulą sie i łaszą i bez nas trudniej im przetrwać, potrzebują tego co psy, jedzenia, wody, wygodnego, ciepłego miejsca do spania, opieki zdrowotnej. Przede wszystkim każde zwierze potrzebuje naszej miłość i uwagi, za co odwdzięczy się tym samym.

W przyrodzie jest wiele zadziwiających rzeczy.

Trzeci liścień, przedstawiciele rodziny psiankowatych Solanaceae i kaktusowatych Cactaceae mogą mieć 3 liścienie. Są to rosliny dwuliścienne, ale czasem niezależnie od gatunku pojawia 3 liścień. Sa u pomidorów Lycopersicon sp. papryki Capsicum sp. pitaii Hylocereus sp. Mutacja odpowiedzialna za powstanie 3 liścienia decyduje też o wytworzeniu kilku pedów głównych. Za trzeci, a nawet czwarty liścień odpowiada mutacja genu AMP1.

Góra żar i Sidzin, w Sidzinie wydaje się, że woda płynie pod górę, na Górze Żar butelki i inne przedmioty toczą się pod górę. W rzeczywistości to złudzenie optycznie, na Górze Żar na drodze idącej w górę jest zakręt, to tam przedmioty spadają do góry, ale na tym zakręcie jest odcinek biegnący w dół, ludzkie oko nie zauważa go z powodu zakrętu i reszty drogi idącej w górę, więć w rzeczywistości przedmioty te spadają. Podobna sytuacja jest w Siedzinie, niby woda płynie do góry, jest podobna sytuacja, na pewnym odcinku idącym w górę jest spadek, któego ludzkie oko nie zauważa, można to potwierdzić badając teren poziomicą.

Kryształowa Rzeka, tu woda mieni się kilkoma kolorami, niebieskim, zielonym, czerwonym, fioletowym, rózowym, granatowym i żółtym, znajduje się w Kolumbii, oryginalna nazwa to Caño Cristales, jest w parku narodowym. Kolorystyka to wypadkowa żółci i zieleni piasku, zieleni glonów, błekitu wody oraz czerwieni roślin z rodziny zasennikowatych Podostemaceae Macarenia clavigera. Są to czerwone, od łodyg odchodzą ogonki liściowe na ich są owalne liście o cienkich blaszkach.

Krzywy las we wsi Nowe Czarnowo w Zachodniopomorskiem, rosnące tu sosny Pinus sp. sa zgięte pod kątem prostym od 20 sm do 3 m wysokości, potem rosną normalnie, uważa się, że celowo zdeformowano je nakładając na młode rośnki specjalne formy by wykorzystać je potem do produkcji mebli i elementów łodzi. Deformacje dotyczą tylko sosen z tego lasu. Dowiedizałam się z Funpage'u Ekologii, że sosny skrzywiono przez obcięcie pędu głównego i pozostawienie pędu bocznego, gałęzi, która przejęła jego funkcję. Dziękuję:)

Catatumbo, najdłuższa burza świata, w Wenezuelskim Parku Narodowym przy ujściu rzeki Catatumbo do jeziora Maracaibo burze trwają pół roku, pioruny we wszystkich kolorach uderzają do 480 razy na minutę, ostatnia burza trwa ponad pół roku, burze prawdopodobnie powoduje ukształtowanie terenu jezioro, do którego rzeka wpada znajduje się w obszarze wysokiego cisnienia, okoliczne góry niskiego. Ciepłe powietrze idzie do góry spotyka sie z chłodnym górskim i powstaje burza. Czerwone pioruny są czerwone dzięki metanowi, który wytwarza się w czasie rozkładu liści roślin porastających okoliczne lasy.

Ogniste tornado, powstają w czasie pożarów, kiedy temperatura powietrza jest niższa od temperatury ognia, powstaje wtedy wir płomieni.

Trąba wodna, tornado powstające nad tafla wody, zasysa ją, powstaje wodny wir.

Czerwone i niebieskie duszki, wyładowania elektryczne w chmurach burzowych na wysokosci 30-90 m. Powstają w wyniku oddziaływań pomiędzy chmurą burzową a jonosferą. Mają różne kolory dominuje czerwony i niebieski.

Rzeka Ognia, rzeka Rio Tinto przepływa przez złoża żelaza i siarki, zaweira kwas siarkowy i metale ciężkie, żyją tam bakterie, które wydzielaja kwas jako efekt uboczny metabolizmu, żyja też glony, pierwotniaki, bezkręgowce.

Halo, zjawisko optyczne zachodzące w atmosferze w okół Słońca lub Księżyca, można je zaobserwować w okół Słońca kiedy jest ono częściowo przesłonięte chmurami, ale przez nie prześwituje, wtedy widać wokół Słońca tęczowy okrąg lub dwa okręgi w pewnej odległości od siebie, halo wywołuje załamanie i odbicie światła od kryształków lodu w chmurach warstwowo-pierzastych kąta wysokiego Cirrostratus.

Narwal to szczeniak znaleziony w Missouri, ktoś go wyrzucił. Znaleźli go pracownicy ośrodka opieki nad zwierzętami Mac'sMission,który zajmuje się bezdomnymizwierzętami w stanie Misssouri. Narwal ma 10 tygodni, miał odmrożoną lapkę, na razie nie nadaje się do adopcji, bo musi zostać ostatni raz zaszczepiony, ale jest jest zdrowy. Czeka w schronisku w Jackson. Piesek urodził z ogonkiem na czole. To jest pozostalość po wchłoniętym bliźniaku, czasem silniejszy płód wchłania słabszy. Często wchlonie w calości, czasem zostają części ciała wchłoniętego plodu, u Narwala to ogonek. W medycynie nazywa się to zjawisko bliźniakiem pasożytniczym, gdzie wchłonięty fragment bliźniaka rozwija się i żyje podłączony do układu krążenia i nerwowego bliźniaka. Wewnątrz ciała może uszkadzać narządy zdrowego bliźniaka, jako dodatkowa konczyna nie zawsze przeszkadza. Takie bliźniaki zdażają się u wszystkich zwierząt i ludzi. Ogonek Narwala to fałd skórny wypełniony mięśniami i tkanką łączną niepołączony z kośćmi. Szczeniak nie może nim machać, ogon nie przeszkadza,nie boli, więć weterynarze postanowili go zostawić. Nie wiadomo czy ogonek urośnie wraz z Narwalem. Schronisko w Jackson przyjmuje zdeformowane zwierzęta, które same sobie nie poradzą. Zajmuje się nimi Zalożycielka Rochelle Steffen,która daje kalekim zwierzętom szanse na normalne życie. Wszędzie potrzeba takich Ludzi,którzy opiekują się chorymi zwierzętami. Piszęo Pani Rocgelle ponieważ trzeba honorować ludzi, którzy opiekują się zwierzętami, nie tylkozdrowymi, ale i chorymi, starymi, okaleczonymi, zdeformowanymi np. z rozszczepem podniebienia, bez kończyn lub z dodatkowymi kończynami.

Mamy w mitochondriach komórek całego ciała cytochrom p450, który neutralizuje ksenobiotyki, w tym toksyny i leki, najwięcej go wątrobie. To grupa 57 enzymów, z których 12 neutralizuje toksyny. Cytochrom p450 bierze tez udział w syntezie hormonów sterydowych i witaminy D. Ma dwa zadania, syntezę hormonów i odtruwanie organizmu, jest wapniozależny, dlatego wapn i witamina D są niezbędne do odtruwania organizmu. Potrafią rozłożyć nawet organiczne związki rakotwórcze. CYP to białka transbłonowe, które przenoszą elektron z NADPH na tlen, w reakcji uczestniczy hem cytochromu b łańcucha oddechowego w razie konieczności na FMN, FAD, hem cytochromu b i substrat, czyli ksenobiotyk. Cytochrom p450 jest w wątrobie, dlatego silne zatrucie niszczy wątrobę, leki, narkotyki, alkohol, środki ochrony roślin niszczą wątrobę.

Ksenobiotyk to jest wszystko, co obce, a dostanie się do organizmu i może oddziaływać na metabolizm. Wątroba neutralizuje toksyny i leki, dzięki czemu zmniejsza ich oddziaływanie na organizm, pozwala się najpierw zmienić je w mniej toksyczne lub obojętne związki i pozbyć. Komórki wątroby maja cytochrom p450, ten cytochrom to grupa oksygenaz utleniających ksenobiotyki. Ich liczba rośnie wraz z zanieczyszczeniem lub podażą ksenobiotyków, dlatego ludzie przyzwyczają się do używek i do leków, których potrzebują coraz więcej, by osiągnąć odpowiedni efekt np. jak ktoś nie bierze leków przeciwbólowych wystarczy jedna tabletka, by go znieczulić, ale jak ktoś bierze dużo danego leku, potrzebuje znacznie więcej, by przestać czuć ból, tak samo alkohol, ktoś kto nie pije, upije się jednym kieliszkiem wódki, ten kto dużo pije, wypije kilka butelek i może rozmawiać, a nawet robić prace domowe. Tak samo przyzwyczajamy się do substancji czynnych zawartych w ziołach i chociaż mają silne działanie lecznicze i zwykle używane są jako przyprawy, to ludzie, którzy dużo jedzą ziół potrafią bazylię, miętę, chili, oregano, czosnek, cebulę, pasternak, rozmaryn, lubczyk, cynamon, goździki, mniszek lekarski, pokrzywę, podagrycznik, jasnotę, pietruszkę, chrzan i musztardę na bazie gorczycy jeść w takich ilościach jak ludzie nieużywający ziół jedzą inne warzywa. W ten sam sposób przyzwyczajamy się do toksyn ze środowiska. Słabsze ksenobiotyki jak substancje czynne z ziół jesteśmy w stanie jeść w dowolnych ilościach, silniejsze jak leki, środki ochrony roślin, słabsze trucizny roślinne, toksyny z pleśni niszczą wątrobę w dużych ilościach, z silnymi truciznami roślinnymi i grzybowymi wątroba sobie nie poradzi, dlatego nie można jeść nieznanych roślin i grzybów.

Wiele roślin uprawnych potrzebuje nawożenia, szczególnie te rosnące długo w jednym miejscu, wieloletnie drzewa i krzewy oraz byliny, nawożone rośliny bujniej owocują. Drzewka i krzewy nawozimy wiosną granulowanymi lub rozpuszczonymi w wodzie nawozami mineralnymi albo organicznymi-przekompostowanym obornikiem lub kompostem. Nawóz dajemy na szerokość korony. Mineralne nawozy muszą mieć dużo azotu, fosforu, potasu-można stosować jednoskładnikowe nawozy oraz magnez, wapń, żelazo, bor, najlepsze są gotowe mieszanki biogenów z podanym dawkowaniem. Młode drzewka w pierwszym roku wzrostu pierwszy raz nawozimy w połowie maja, drugi raz w połowie czerwca, gdy wiosenny przyrost jest silny, nawozimy raz a solidnie na początku maja, starsze drzewka potrzebują mniej azotu. Starsze drzewka nawozimy co roku wiosną nawozami mineralnymi lub co 3-4 lata kompostem albo obornikiem. Co 3-4 lata jesienią wapnujemy glebę pod drzewkami celem zrównoważenia jej pH.

Wiosną drzewka ściółkujemy kompostem, robimy warstwę grubości 2-5 cm wokół drzewka i mieszamy z ziemią w pochmurny dzień. Obornik najlepiej stosować przed posadzeniem drzewka w ilości 120 g na m2, rozkłada się on w miesiąc uwalniając przyswajalne dla roślin składniki odżywcze, można zrobić z niego roztwór wodny do podlewania drzewek.

Dobierając nawóz warto poznać chemizm gleby w ogrodzie, uniwersalne nawozy stosujemy dla roślin w wieku do 4 lata stosujemy w dawce 40-60 g/m2, dla starszych 60-80 g/m2. Glebę azotujemy na przełomie marca i kwietnia, w 1 i 2 roku dajemy 50g, w 3 i 4 dajemy 80 g. Na lekkich glebach wystarczy 60-120 kg azotu na hektar. W dawkach: 1/3 w marcu, 1/3 po kwitnieniu, 1/3 po 20 czerwca , na ciężkich 2/3 w marcu i 1/3 po kwitnieniu, jeśli przyrosty były duże nawozimy dolna dawką wiosną następnego roku, jeśli nie było przyrostu nie dajemy 2 i 3 dawki. Jako źródło fosforu dobra jest mączka kostna lub granulat o składzie 8% azotu, 24% fosforu, 21% potasu i 9% siarki dajemy wiosną 4-6 kg/100m², podczas sadzenia można zmieszać nawóz z mączką kostną, którą samą stosujemy co 2-3 lata. Źródłem potasu jest siarczan potasu, przed owocowaniem dajemy 3-6 kg na 100 m² , w trakcie owocowania 2-4. Można użyć popiołu drzewnego, zależnie od drewna udział potasu się zmienia, najlepiej mieszać go z kompostem i dawkować 30-50 g/m2. Wiosenne źródło magnezu to saletrzak magnezu, dajemy go dla młodych drzewek od 1-4 lat 2,2-4,4 kg saletrzaka/100m², powyżej 4 lat 3,6-7,3kg/100m² [https://poradnikogrodniczy.pl/nawozenie-drzew-owocowych-wiosna.php]

Maliny ukorzeniają się na głębokości 5-25 cm, porzeczki i agrest na głębokości 10-35 cm, porzeczka czarna i malina są wrażliwe na zasolenie. Jagodowe krzewy lubią żyzne, umiarkowanie przepuszczalne gleby o dobrej strukturze, nie lubią ciężkich, za lekkich i zlewnych gleb. Agrest lubi pH 5,5=6,2, malina pH 5,5-6,5, porzeczki 6-6,7. Przed posadzeniem krzewów mieszamy podłoże z obornikiem lub kompostem, które rozkładając się dostarczą składników odżywczych, w pierwszych latach uprawy stosujemy nawóz zielony np. z gorczycy. Przed nawożeniem nawozami trzeba zbadać chemizm gleby, niezdrowe jest też przenawożenie. Wiosną stosujemy nawozy azotowe, latem i jesienią potasowe i fosforowe, jagodowe nawozami azotowymi nawozami co roku, agrest i porzeczki potrzebują 80-120 kg azotu na hektar, maliny 60-100 kg na Ha. Pierwszą dawkę dajemy na początku kwitnienia, drugą po kwitnieniu, trzecią 2 tygodnie później. Saletrę amonową i mocznik dajemy dolistnie. Jagodowe potrzebują 2 razy więcej potasu niż fosforu, wiosną dajemy siarczan potasu, wczesną jesienią sól potasową. Na kwaśnej glebie dajemy po zakończeniu kwitnienia ok. 500kg/ha dolomitu na gleby ubogie, 300kg/ha na gleby średnio zasobne, wtedy nie stosujemy innych nawozów ani obornika. Gdy jest zimno i wilgotno, a rośliny kwitną dajemy dolistnie nawóz z borem. Nadmiar azotu i potasu dają uwodnienie owoców [https://muratordom.pl/ogrod/pielegnacja-roslin/nawozenie-malin-porzeczek-i-agrestu-kiedy-i-jak-stosowac-nawozy-aa-WC14-SNRK-aatU.html].

Jeżyna lubi wilgotne, żyzne, lekko kwaśne, zasobne gleby, nie lubi podmokłych i zlewnych gleb, przed posadzeniem mieszamy glebę z kompostem. Nawozy dla jeżyn muszą mieć dużo azotu i potasu, nadają się saletra amonowa lub siarczan potasu. Co 2 lata obornikujemy je dawką 2-5 cm obornika na m2, gdy nie ma obornika jesienią rozprowadzamy po ziemi 1 m2 30 g siarczanu potasu, 30 g superfosfatu, wiosną 50 g saletry amonowej , po 25 g na początku maja, 25 w połowie czerwca, jeśli stosujemy obornik, zmniejszamy dawki nawozów o połowę. Potrzebuje podlewania [http://www.wodr.poznan.pl/baza-informacyjna/technologia/produkcja-roslinna/produkcja-ogrodnicza/sadownictwo/item/2773-jagodnik-przydomowy-je%C5%BCyna-bezkolcowa

https://zielonyogrodek.pl/ogrod/warzywnik-i-sad/4384-uprawa-jezyn-w-ogrodzie]

Truskawki i poziomki nie lubią przenawożenia, bezpieczne są nawozy organiczne. Wiosna usuwamy uszkodzone i chore części bylin, potem kompostujemy, można ściółkować grubą warstwą materiału jako wolno działający nawóz i ochrona przed chwastami. Nawozy mineralne tylko dla truskawek i poziomek [https://muratordom.pl/ogrod/pielegnacja-roslin/wiosenna-pielegnacja-truskawek-i-poziomek-aa-XQjn-SWFo-jBWt.html]

Morwa czarna nie potrzebuje nawozów. Borówkę nawozimy regularnie nawozami zapewniającymi kwaśne pH. Lubi kwaśną, próchnicza, przepuszczalną, wilgotną glebę. Ja obkładam sosnowymi gałązkami.

Ogrodnicy radzą stosować nawozy dla borówek, pierwsze nawożenie jest po przekwitnięciu pod koniec marca, drugie na początku czerwca, jesienne nawożenie jest w październiku. Nawóz sypiemy wokół krzaczka lub podlewamy rozpuszczonym w wodzie, specjaliści stosują dolistne nawozy. Na zimę ściółkujemy korą iglaków, igliwiem, szyszkami, trocinami na sezon do trzech. Nawozy wiosenne i jesienne mają inny skład pierwiastków [https://www.medme.pl/artykuly/nawozenie-borowki-amerykanskiej-jak-czym-i-kiedy-program,73136.html].